Vergeven of niet?

 

VERGEVING (OF NIET).

Toen ik ontdekte ik dat het vaak voorkomt dat mensen denken dat ze vergeven hebben terwijl dat niet zo is wou ik weten wat de oorzaak is. Eén van de oorzaken is dat men in pastoraat vaak niet genoeg doorpraat over het probleem waardoor men vlot overgaat tot gebed zonder dat de kern van het probleem duidelijk is. Als er geen mogelijkheid was tot een dieper gesprek had men moeten zorgen voor nazorg; anders kan de pastorant in problemen komen doordat hij merkt dat er niets is veranderd en kan denken dat hijzelf naar de ander niet vergevingsgezind is, terwijl God hemzelf wel vergaf. Hij kan hierdoor zelfs een geloofscrisis krijgen. Nog een oorzaak kan zijn dat de pastorale hulpverlener tegen de pastorant zei dat hij het gebeurde niet moet vergeten omdat hij er anders niets van geleerd heeft. Inderdaad moet men wel begrijpen wat er gebeurd is, en dit begrip wordt, als het goed is, steeds groter maar daarna moet de tijd van loslaten komen.
Het is goed om boosheid te uiten. Door er daarna niet veel mee bezig te zijn voedt men de wrok niet (en laat men het de Heilige Geest uitwerken) en zo komt er ruimte om hervormd te worden door het vernieuwen van het denken. Ondertussen kan de boosheid nog wel eens opspelen. Als mensen, na gebed, merken dat het meer vergevingsgezind-worden niet op gang komt dan moeten ze niet doen alsof het wel zo is, want dan gaan ze toneelspelen en in een leugen leven, die ze zelf op den duur niet meer onderkennen. Toch komen ze zichzelf dan vaak wel tegen, want als de ziel verwond is dan protesteert het lichaam. De doktoren zoeken dan de oorzaak vaak in iets fysieks. Dan moet men dieper graven en God vragen om inzicht i.p.v. een masker te gaan dragen.

Romeinen 12:2 NBG: "En wordt niet gelijkvormig aan deze wereld, maar wordt hervormd door de vernieuwing van uw denken, opdat gij moogt erkennen wat de wil van God is, het goede, welgevallige en volkomene".

Iets dat bij vergevingsgezind-worden goed werkt is 'ontschuldigen'. Ontschuldigen laat de fouten van de ander in het verleden staan, maar zet het eigen verdriet en de pijn in een ander, leefbaarder licht. Ontschuldigen is iets anders dan verontschuldigen. Bij ontschuldigen gaat het niet om het wegnemen van schuld - die wordt juist heel serieus genomen- maar wel om het zoeken naar hoe het gedrag van degene, die te kort geschoten is, begrijpelijk is te maken vanuit diens eigen geschiedenis. Diens schuld blijft bestaan, maar jij wordt vrij door het beter te begrijpen zodat je niet blijft hangen in wrok. En dat schept weer de mogelijkheid om de negatieve spiraal tot stilstand te brengen. Ontschuldigen is een principe uit de Contextuele benadering.

Wat ook kan helpen is het lezen van het boek "Niets moet, alles mag" van Kees Roest (zie Boeken in het menu). Hij beschrijft goed hoe je anders kunt gaan denken door de Rationele Emotieve Theorie (RET). Door anders te denken ga je anders handelen. Het is niet de bedoeling om zomaar anders, positief, te gaan denken. Nee, het moet wel een grond hebben in de Bijbel. Zo niet, dan kom je nog niet uit bij God. Dus ook RETTEN kan je helpen vergevingsgezind te worden. Iemand vergeven of vergevingsgezind-worden betekent dat je jezelf verlost van de pijn van het je aangedane.

Mooi is ook dat het principe van 'tweezijdige partijdigheid' ( een onderdeel van de Contextuele methode) beter tot zijn recht komt door 'ontschuldigen'. God heeft Zijn Zoon gezonden om te sterven voor de zonden van alle mensen en Hij heeft begrip voor alle mensen. Het enige wat de mens zelf moet doen is kiezen voor Jezus en zijn zonden belijden. Zo moeten wij ons ook verdiepen in de beweegredenen van de ander en niet veroordelen. Elk mens is een schepsel van God, maar je bent pas een kind van God door Jezus als Verlosser te erkennen. Overigens is iets be-oordelen iets anders dan veroordelen.

We denken vaak dat we, vredelievend als we willen zijn, moeten vergeven en vergeten wat er gebeurd is. In de praktijk betekent dat dat we onze gevoelens van pijn, woede etc. opzij schuiven en onderdrukken. Dat werkt averechts. Vergeven betekent niet je gevoelens onderdrukken of goedkeuren wat de ander deed. Vergeving komt na de woede en het verdriet en niet er vòòr. Ieder van ons is gewond. De één meer dan de ander. Sommige gebeurtenissen hebben veel leed veroorzaakt en laten diepe wonden na. Vergevingsgezind worden kàn tijd vergen. Het is vaak een diep psychologisch proces. Daarbij kun je niets overslaan. Ja, het kàn, maar dan kom je er niet echt uit. God wil ons zegenen naar lichaam, ziel en geest maar dat gaat niet buiten vergeving om.
In een vergevingsproces. moet iemand soms een katharsis krijgen. Katharsis = ‘reiniging’, ontwikkeling in de vorming van een persoon waarbij deze gelouterd wordt, d.w.z. sterker uit de ondergane tegenslagen tevoorschijn komt. Een katharsis kan nooit plaats vinden zonder enige vorm van empathie en brengt een emotionele ervaring met zich mee.
                                    

Verschil tussen vergeven en verzoening.

We kunnen het onrecht dat ons is aangedaan bij God brengen. Het Koninkrijk van God is een rijk waar de rechtspraak berust bij de ideale rechterlijke macht, nl. de alwetende, onpartijdige en volmaakte rechter, die het beste voor heeft met alle partijen. Als we onze rechtszaken aan Hem overlaten weten we zeker dat die naar recht en genade worden afgehandeld.
Soms is verzoening niet mogelijk omdat de ander geen berouw heeft, maar dat neemt niet weg dat je van de kwestie los kunt komen door te vergeven.  Als je slachtoffer was/bent en denkt toch te moeten vergeven en ook contact te moeten onderhouden, terwijl de ander niet inziet wat hij/zij deed, dan kun je je schuldig voelen omdat je denkt niet van harte te kunnen vergeven en dan kun je de zaak gaan verdringen met alle gevolgen vandien. Het is dus zinnig om uit te zoeken wat vergeving wel is en wat het niet is. Zo is dus vergeven iets anders dan verzoening. Om te vergeven heb je soms meer tijd nodig dan je jezelf wilt geven en daarbij mag je ook afstand nemen. Dat is vaak zelfs nodig. Je kunt vergevingsgezind worden en dan ben je vrij van wrok en laat de zaak los en daardoor krijg je meer ruimte voor andere gedachten. Het kan nodig zijn afstand te houden. Vergeving, op zich, neemt het onrecht niet weg. Dat verdwijnt alleen als het onrecht door de dader beleden wordt. Vergeving moet een zegen zijn voor degene die schuld erkend heeft maar geen vrijbrief voor degene die in het kwade wil volharden. Men kan vergevingsgezind zijn,  maar dit hoeft niet persé aan de ander meegedeeld te worden.

Er moet een goed evenwicht komen tussen liefde en gerechtigheid zoals dat ook het geval was bij Jezus en Stefanus, die niet tegen hun moordenaars zeiden “Wij vergeven jullie”, maar ze vroegen God hen, die niet wisten wat ze deden, te vergeven. En inderdaad ontging hen de diepgang ervan. Barmhartigheid werkt bederf in de hand als het niet gepaard gaat met rechtvaardigheid.
Te veel verdraagzaamheid t.o.v. onrecht betekent dat er steeds meer ruimte komt voor het recht van de sterkste ten koste van de zwakste. Die geest van onrecht en wetteloosheid is ook de Christelijke kerken en gemeentes binnen geslopen. Dan gaat barmhartigheid ten koste van rechtvaardigheid. Dat is misplaatste verdraagzaamheid waardoor de zwakke het kind van de rekening blijft en rechteloos wordt en waardoor de wereldgelijkvormigheid in de kerken/gemeentes groter wordt. Dit is niet tot eer van God. Dan staat niet Jezus centraal, maar de mens. Dit is humanisme met een christelijk sausje.

 

Met vriendelijke groet,
Tiny Bos